نام علمی	Plantago psyllium
نام انگلیسی	Fleaseed, Fleawort, flaxseed plantain, psyllium seed fleawort, clammy plantain
نام عربی	بزر قطونا
نام های دیگر	اسپرزه، قارنی یاریخ، اسفیدش، اسفیوس، اسپغول، حشیشه البراغیث، بارهنگ کتانی
تیره گیاه	Plantaginaceae
مکان رویش	در مناطق گرمسیری ایران و استهانهای گرگان، مازندران، گیلانف لرستان، کردستان، اصفهانف خوزستان، فارسف بوشهرف جنوب کرمان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان
گیاه شناسی	گیاهی است یکساله علفی با ساقه ای به ارتفاع 30-40 سانتی متر، با دم گل آذین به طول 2-5 سانتی متر و لوبهای جام گل نوک تیز. میوه آن به شکل کپسول است و دانه هایش قایقی شکل به طول سه میلی متر به رنگ قهوه ای خاکستری هستند.
ترکیبات شیمیایی	موسیلاژ یا ژله اسفرزه، و ترکیبات اکتوزاید و ایزو اکتوزاید
بخش موثر اندام گیاه	دانه ها
اثرات فارماکولوژیک در طب مدرن	ملین مکانیکی می باشد و معمولا برای درمان یبوستهای مزمن خوب است. موسیلاژ حاصل از آن به صورت لایه ای موجب محافظت مخاط روده می شود.
درجه سردی و گرمی	از مخزن الادویه نوشته شود.
خواص درمانی	از مخزن الادویه نوشته شود.
عوارض جانبی و موارد احتیاط	اسفرزه باید با آب زیاد خورده شود. در برخی افراد ایجاد آلرژی می کند. کسانی که اشکالات تنفسی دارند و هم چنین زنان باردار باید از خوردن اسفرزه خودداری کنند. اگر پس از خوردن آن کوچکترین ناراحتی معده و یا اسهال ایجاد شد، مصرف آن را قطع کرده و به پزشک مراجعه شود.
منابع	1. الابنیه عن الحقایق الادویه، ابومنصور موفق هروي، انتشارات دانشگاه تهران،1371، ص 2. هدایه المتعلمین فی الطب، ابوبکر اخوینی بخارائی، به کوشش جلال متینی، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد،1371 3. قانون فی الطب، ابن سینا، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی تهران: انتشارات سروش (صدا و سیما)، چاپ نهم،1389، ج2، ص 4. گیاهان داروئی، ژان ولاگ، ژیری استودولا مترجم: ساعد زمان، انتشارات ققنوس، چاپ پنجم،1382، ص  5. معارف گیاهی، کاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها، حسین میر حیدر، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ پنجم، 1385، ج6،ص343 6. 7. شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران، ولی الله مظفریان، انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ اول، 1391، ص 872-873.