نام علمی

Althaea officinalis L.

نام انگلیسی

Marshmallow, Sweet weed, Schloss Tea, Mortification root, Moorish mallow, Mallards, Cheeses, Althea, White maoow, Wymote

نام عربی

خطمی

تیره گیاه

از تیره پنیرکیان (Malvaceae)

مکان رویش

منشا اصلی این گیاه آسیا می باشد، ولی از غرب به طرف جنوب شرقی اروپا و از شرق به طرف چین گسترش یافته است. در ارتفاعات معتدل این گیاه به صورت یک گیاه باغی جا افتاده است.

گیاه شناسی

ارتفاع این گیاه سخت و کرک آلود، ببه 60-120 سانتی متر رسیده، و دارای ریشه ضخیم و مستقیم با ریشه های فرعی است.ساقه افراشته و گوشتی دارد. برگها دارای دمبرگ کوتاه و پهنک تخم مرغی نوک تیز هستند. این گیاه گلهای سفید متمایل به قرمز دارد. میوه صاف و کرکدار آن دارای دانه های قهوه ای تیره است.

ترکیبات شیمیایی

1. موسیلاژها شامل مخلوط پلی ساکاریدهای کلوئیدی محلول به ویژه رامنان های گالاکتورونیک، عربینوگالاکتانها، عربان ها و گلوکانها هستند.

2. پکتین ها و نشاسته

بخش موثر اندام گیاه

گل، ریشه، برگ، پوست

اثرات فارماکولوژیک در طب مدرن

گل و ریشه گیاه ختمی لینت بخش و مدر بوده و بعنوان شستشو دهنده، ضد عفونی کننده، التیام بخش زخمها و جراحات پوستی مصرف دارد. نارسایی های ادراری اسهال مزمن، تبها با دانه های آن درمان می شوند.

درجه سردی و گرمی

گرم وخشک، در درجه اول

خواص درمانی

مدر، افسردگی، خزاز، سردرد، درد کردن شقیقه، خوزه، مالیخولیا، اسکیزوفرنی، درد گوش، گرفتگی، سرفه کردن، سل، ورم معده، خروج مقعد، درد شکم و درد پهلو، انسداد روده ها، خراشیدگی شکم و زخم امعاء، بواسیر، ورم کبد، سنگ کلیه، بیماریهای کلیه، یرقان، زخم مثانه، زخمهای رحم، فتق، رد و بیماریهای مفاصل، کوژپشتی ، تب خونی، سرطان، آماس غده ای، تب افیالوس، درد دندان، ذات الریه، ذات الجنب، سرسام، خونریزی گلو (هدایه)
قابض، ضد تورم، زخم روده، ضد خونریزی گلو، سرفه کردن، سنگ مثانه، پیسی پوست (الابنیه)

عوارض جانبی و موارد احتیاط

تاکنون هیچگونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف به جای مقادیر درمانی گیاه مزبوز شناسایی نشده است.

منابع

1. الابنیه عن الحقایق الادویه، ابومنصور موفق هروي، انتشارات دانشگاه تهران،1371، ص 131
2. هدایه المتعلمین فی الطب، ابوبکر اخوینی بخارائی، به کوشش جلال متینی،انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد،1371
3. قانون فی الطب، ابن سینا، ترجمه عبدالرحمن شرفکندی تهران: انتشارات سروش (صدا و سیما)، چاپ نهم،1389، ج2، ص 335
4. گیاهان داروئی ، ژان ولاگ ، ژیری استودولا مترجم: ساعد زمان – انتشارات ققنوس، چاپ پنجم،1382، ص 
5. معارف گیاهی، کاربرد گیاهان در پیشگیری و درمان بیماریها، حسین میر حیدر، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ پنجم،1385، ج6،صص
6. کتاب مرجع گیاهان دارویی (جلد اول)، احمد امامی، شیرین فصیحی، ایرج مهرگان، انتشارات اندیشه آور، چاپ اول، صص 88-90.